AKP’nin, en düşük emekli maaşının 20 bin liraya yükseltilmesi tarafında Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) sunduğu teklifin de yer aldığı kanun teklifi Plan ve Bütçe Kurulu’nda kabul edildi. Teklifin, gelecek hafta Genel Kurul’da görüşülmesi ve yasalaşması bekleniyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan enflasyon sayıları dikkate alınarak hesaplanan en düşük emekli aylığı, 2026 için yüzde 12,19’luk artışla 18 bin 839 lira olmuştu. Bu fiyatın çok düşük bulunması üzerine AKP, bin 161 lira artırımla en düşük emekli maaşının 20 bin liraya yükseltileceğini açıklamıştı.
Türk-İş’ten toplumsal ve insanî kriz vurgusu
Türkiye Emekçi Sendikaları Konfederasyonu (Türk-İş) kelam konusu artış fiyatına, Türkiye’deki ekonomik gerçeklere uygun olmadığı gerekçesiyle reaksiyon gösteriyor.
Konfederasyondan yapılan yazılı açıklamada, “Türk-İş bilgilerine nazaran Ankara’da dört kişilik bir ailenin sırf aylık besin harcaması 30 bin 143 TL’ye ulaşmıştır. Bu fiyat sadece mutfak masrafını söz etmekte olup; barınma, güç, ulaşım, sıhhat ve öbür zarurî sarfiyatlar bu hesaba dahil değildir. Bu şartlar altında milyonlarca insanın 20 bin TL ile ömrünü sürdürmesinin beklenmesi gerçekçi değildir” denildi.
“20 bin TL seviyesindeki bir emekli aylığı ile bugünün ekonomik şartlarında emeklilerin geçinmesi mümkün değildir. Yüksek enflasyonun yol açtığı fiyat artışları, hayat maliyetlerini harikulâde ölçüde artırmıştır” denilen açıklamada mevcut tablonun “ekonomik olduğu kadar toplumsal ve insanî bir krize” dönüştüğü tabir edildi.
Açıklamada, “dinlenmesi ve sağlıklı bir yaşlılık periyodu geçirmesi gereken emeklilerin, geçimlerini sağlayabilmek için çalışmak zorunda kaldıklarına” ve bu mecburilik nedeniyle “ağır ve garantisiz çalışma şartlarında sıhhatleri ve ömürlerini riske attıklarına” dikkat çekildi.
“Prim-aylık istikrarı bozuldu”
Türk-İş öte yandan, yalnızca en düşük emekli aylığını artırmaya yönelik düzenlemenin adaletsiz olduğuna da dikkat çekti:
“Çalışma hayatı boyunca minimum fiyatın iki ya da üç katı üzerinden prim ödemiş sigortalıların emekli aylıklarının, primleri minimum seviyeden yatırılmış sigortalılarla birebir düzeye yaklaşması hakkaniyet prensibiyle bağdaşmamaktadır. Bu durum, prim ödeme ile bağlanan aylık ortasındaki bağlantıyı zayıflatmakta ve sisteme olan inancı sarsmaktadır.”
Konfederasyon, yapılacak düzenlemelerde, “prim ödeme gün sayısı ve prim karı ile bağlanan emekli aylığı ortasındaki alakanın korunmasının temel unsur olarak benimsenmesini” istedi.
“Maaşı 20 bin olanlara hiçbir artış yok”
Artış fiyatı ve izlenen prosedüre Tüm Emeklilerin Sendikası ile Devrimci Personel Sendikaları Konfederasyonu’na (DİSK) bağlı Devrimci Emekliler Sendikası (Emekli-Sen) da reaksiyon gösterdi. Sendika üyeleri İstanbul Bakırköy’deki Özgürlük Meydanı’nda ortak hareket düzenledi.
Türkiye’de hem taban fiyat hem de en düşük emekli aylığı açlık sonunun altında kalıyorFotoğraf: Emrah Gurel/AP Photo/picture alliance
Tüm Emeklilerin Sendikası, “Aylığı 20 bin ve üzerinde olan emeklilere tek kuruş artış yapılmamıştır. Bu uygulama, emekliler ortasında şuurlu bir ayrıştırma, bölme ve sessizleştirme politikasıdır” diyerek artıştan tüm emeklilerin faydalandırılmamasına reaksiyon gösterdi.
Emekli-Sen’den yapılan açıklamada ise, “Mecliste el kaldırıp indirecek vekillere sesleniyoruz; o elleriniz, milyonlarca emeklinin açlığına onay vermek için kalkacaktır” sözleri yer aldı.
Emekli-Sen: Biz “peynir”, onlar “müze” diyor
Açıklamada, “maaşların gününde ödendiği” halinde iktidardan gelen açıklamalar da hatırlatılarak, “Biz sizden lütuf beklemiyoruz, sadaka istemiyoruz. Biz, yıllarca maaşımızdan peşin peşin kesilen primlerin, döktüğümüz alın terinin karşılığını istiyoruz” denildi.
AKP milletvekili Zeynep Vurmaz Yiğit, geçen hafta Mecliste, “Emekli maaşları düşük de olsa tertipli alıyor mu emeklimiz, alıyor” diye konuşmuştu.
“Biz bir kilo peynirin hesabını yaparken, ‘Size müzeleri ücretsiz yaptık’ diyerek bizimle dalga geçenlere; halkın bütçesini sermayeye peşkeş çekenlere; kamu ismine misyon yaparken, aldığı maaşın binlerce katı servet edinen siyasilere ve bürokratlara; liyakatsiz yandaşlarını 3-5 yerden maaşa bağlayanlara hakkımızı helal etmiyoruz” sözleri yer alan açıklamada, en düşük emekli maaşının minimum fiyat düzeyine yükseltilmesi, minimum fiyat olarak da açlık sonunun belirlenmesi istendi.
Bu yıl Türkiye’de minimum fiyat net 28 bin 75 lira olarak belirlendi. Türk-İş’in Aralık 2025 verisine nazaran, dört kişilik bir ailenin sadece aylık besin harcaması, yani açlık hududu ise 30 bin 143 lira. Bu tabloya nazaran Türkiye’de minimum fiyat, açlık hududunun 2 bin 68 lira altında bulunuyor.
20 bin TL’ye yükseltilmesi halinde ise en düşük emekli aylığı açlık sonunun 10 bin 143 lira altında kalmış olacak.
ANKA / MUK,BK
Kaynak: DW
Bir yanıt bırakın