Aralık ayı enflasyon bilgilerinin açıklanmasıyla birlikte, milyonlarca emekli ve memurun alacağı artırım oranları da netleşti. Artan hayat pahalılığı karşısında geçim çabası veren bölümler için artırım oranları bir yandan “resmi enflasyon” hesabının sonucunu ortaya koyarken, öbür yandan uygulanan kemer sıkma siyasetlerinin ücretliler üzerindeki yükünü yine gündeme taşıdı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) datalarına nazaran tüketici fiyatları Aralık 2025’te aylık yüzde 0,89 artarken, yıllık enflasyon yüzde 30,89 olarak açıklandı. Böylelikle Temmuz-Aralık 2025 periyodunu kapsayan altı aylık enflasyon oranı yüzde 12,19 oldu. Bu oran, SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin maaş artışını direkt belirledi.
Emekli aylıklarında artış: Yüzde 12,19
Altı aylık enflasyon kadar artırım alan SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin aylıkları bu ay prestijiyle yüzde 12,19 oranında artacak.
Buna nazaran tabloda yer alan en düşük kök aylıklardan biri olan 16 bin 880 lira alan bir emeklinin maaşı artış sonrası yaklaşık 18 bin 940 liraya yükseldi. 20 bin lira aylık alan bir emeklinin geliri yaklaşık 22 bin 440 liraya, 25 bin lira aylık alan bir emeklinin aylığı ise yaklaşık 28 bin 50 liraya çıktı.
En düşük emekli aylığına ait düzenleme bu artışın dışında tutulduğu için, kök aylığı daha düşük olan çok sayıda emekli yüzde 12,19’luk artıştan fiilen sonlu biçimde yararlanabiliyor.
Ortaya çıkan tablo, emekli aylıklarını temel hayat maliyetleriyle karşılaştırmayı da kaçınılmaz kılıyor. TÜRK-İŞ’in açıkladığı son bilgilere nazaran dört kişilik bir hane için açlık sonu 20 bin liranın üzerine çıkarken, yoksulluk sonu 60 bin liraya yaklaştı. Bu düzeyler dikkate alındığında, yapılan artırımların akabinde dahi milyonlarca emeklinin aylığının açlık hududunun altında ya da çabucak etrafında kaldığı görülüyor.
Konut ve temel harcama kalemlerindeki yıllık artışların manşet enflasyonun üzerinde seyretmesi, emeklilerin günlük hayatında hissedilen enflasyon ile açıklanan oranlar ortasındaki farkı daha görünür hale getiriyor.
Aralık ayı enflasyon datalarının açıklanması ile memur ve emekli maaşlarına yapılacak artırım da muhakkak olduFotoğraf: Chris McGrath/Getty Images
TÜİK datalarına nazaran konutta yıllık artış yüzde 49’un üzerine çıkarken, besin fiyatlarındaki artış yüzde 28’in üzerinde gerçekleşti.
Memura enflasyon farkı ve toplu kontrat zammı
Memur ve memur emeklilerinin maaş artışı ise farklı bir hesaplama üzerinden yapıldı. Toplu mukavele gereği 2025’in ikinci yarısı için verilen yüzde 5’lik artırıma ek olarak, gerçekleşen enflasyonun bu oranı aşan kısmı “enflasyon farkı” olarak maaşlara yansıtıldı.
Buna nazaran memurlar için enflasyon farkı yüzde 6,85 olarak hesaplandı. Ocak ayı prestijiyle uygulanacak yüzde 11’lik toplu kontrat artırımıyla birlikte, memur ve memur emeklilerinin toplam maaş artışı yüzde 18,6 oldu.
Açıklanan tabloya nazaran, 9/1 derecedeki bir öğretmenin maaşı, enflasyon farkı ve toplu mukavele artırımı sonrası yaklaşık 72 bin 519 lira düzeyine yükseldi.
Benzer formda 8/1 derecedeki bir polis memurunun maaşı 80 bin lira bandına, 1/4 derecedeki bir şube müdürünün maaşı ise 90 bin lira civarına çıktı.
En düşük memur maaşı aile yardımı dahil yaklaşık 59 bin 896 liraya, en düşük memur emekli aylığı ise 27 bin 887 lira seviyesine yükseldi.
Unvan ve dereceye nazaran maaş düzeyleri değişse de ortak sorun bu artışların besin, kira ve temel harcama kalemlerindeki yüksek enflasyon karşısında alım gücünü ne ölçüde koruyabildiği sorusunda düğümleniyor.
Resmi oran ile mutfak ortasındaki fark
TÜİK’in açıkladığı Aralık 2025 bilgileri, enflasyonun sürat kestiğine işaret etse de harcama kümelerine bakıldığında tablo daha karmaşık bir görünüm sunuyor. Konut harcamalarındaki yüksek artış, kira baskısının sürdüğünü ortaya koyarken; ulaştırma ve besindeki fiyat artışları, ücretlilerin bütçesinde en büyük hissesi alan kalemlerde rahatlama olmadığını gösteriyor.
Bu tablo, iktisat idaresinin son periyotta sıkça vurguladığı “dezenflasyon süreci” ile hane halkının gündelik tecrübesi ortasındaki uzaklığın açıldığı tarafındaki tartışmaları da besliyor. Mali disiplin ve talep kısıcı tedbirlerle yürütülen kemer sıkma siyasetlerinin, enflasyonla uğraşta faturayı büyük ölçüde sabit gelirli kısımlara kestiği tenkitleri bu noktada ağırlaşıyor.
TÜİK bilgileri tartışma konusu
Açıklanan her enflasyon verisiyle birlikte TÜİK’in hesaplama metodu ve dataların güvenilirliği tekrar gündeme geliyor. Uzun müddettir kamuoyunda lisana getirilen tenkitler, açıklanan oranların “hissedilen enflasyonu” yansıtmadığı tarafında ağırlaşıyor. Bilhassa fiyat artışları, kira artırımları ve toplumsal yardımların TÜİK datalarına endeksli olması, bu tartışmayı sırf teknik değil, direkt politik bir sorun haline getiriyor.
ENAG’a nazaran artırımlar ne olurdu?
Bu tartışmaların merkezinde yer alan alternatif ölçümlerden biri de Enflasyon Araştırma Kümesi (ENAG). ENAG’ın açıkladığı bilgilere nazaran Aralık ayında aylık enflasyon yüzde 2,11, yıllık enflasyon ise yüzde 56,14 olarak hesaplandı.
Temmuz-Aralık 2025 devrindeki aylık artışlar dikkate alındığında, ENAG’a nazaran altı aylık enflasyon yaklaşık yüzde 20,3 düzeyine ulaşıyor.
Bu oran temel alınsaydı, SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin aylık artışı yüzde 12,19 yerine yaklaşık yüzde 20 seviyesinde olacaktı. Memur ve memur emeklileri için de tablo değişecek, enflasyon farkı daha yüksek hesaplanacak ve ocak ayı artışı yüzde 18,6 yerine yüzde 27’nin üzerine çıkacaktı. Mevzuat gereği maaş ve emekli aylıkları TÜİK datalarına nazaran belirlenirken, bu karşılaştırma enflasyon ölçümündeki farkların gelirler üzerindeki somut tesirini gözler önüne seriyor.
Kemer sıkmanın ücretlilere etkisi
Ortaya çıkan tablo, Türkiye iktisadında uygulanan kemer sıkma siyasetlerinin sonuçlarını da görünür kılıyor. Enflasyonla gayret gayesi doğrultusunda kamu harcamalarının sınırlandığı, fiyat artışlarının ise resmi enflasyonla çerçevelendiği bu devirde, emekli ve memurların gelir artışı hayat pahalılığının gerisinde kalıyor.
Ekonomi uzmanlarına nazaran, resmi bilgilerle desteklenen “dezenflasyon” söylemi ile ENAG üzere alternatif ölçümlerin işaret ettiği tablo ortasındaki fark, sadece istatistiksel bir tartışma değil; milyonlarca kişinin sofrasına, kirasına ve temel gereksinimlerine direkt yansıyan bir gelir dağılımı sıkıntısı olarak öne çıkıyor.
Kaynak: DW
Bir yanıt bırakın