Dünya Ekonomik Forumu (WEF) bugün İsviçre’nin Davos kentinde kentinde ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO müttefiki Danimarka’ya bağlı Grönland’ı ele geçirme tehditleri nedeniyle gergin bir ortamda başlıyor. Trump’ın da katılacağı ve bu yıl “Diyalog Ruhu” başlığını taşıyan Forum 23 Ocak’a kadar devam edecek.
Trump, Davos’taki tepe öncesinde hafta sonu Almanya ve başka Avrupa ülkelerini yeni gümrük vergileri uygulamakla tehdit ederek Grönland konusundaki tartışmayı yine alevlendirdi.
Grönland’ı ABD topraklarına katmak istediğini açıkça lisana getiren Trump, Cumartesi günü yaptığı açıklamada, buna karşı çıkan ve tamamı NATO üyesi olan Avrupa ülkelerine Şubat ayından itibaren ek gümrük vergisi uygulanacağını duyurdu.
Böyle bir ortamda Trump’ın dorukta Çarşamba günü yapacağı konuşma merakla bekleniyor.
ABD Başkanı Donald Trump geçen yıl Davos’taki tepeye görüntü konferans yoluyla katılmıştıFotoğraf: Sandra Blaser/picture alliance
“Önce Amerika” siyasetiyle milletlerarası ticaret kurallarını alt üst eden, Birleşmiş Milletler (BM) İklim Muahedesi başta olmak üzere çok taraflı mutabakatlardan çekilen Trump, ABD’nin BM İnsan Hakları Kurulu ve UNESCO üzere 66 milletlerarası örgütle bağlarını koparmıştı.
“Diyalog acil bir gereklilik”
WEF Başkanı Borge Brende de “Bu yılki toplantı en değerli toplantılarımızdan biri olacak” açıklamasını yaptı.
Derin jeopolitik ve teknolojik dönüşümden geçilmekte olunduğuna vurgu yapan Brende, “uluslararası işbirliği için kritik bir kavşakta olunduğunu” söyledi.
Borge Brende konuşmasında “belirsizliklerin arttığı bir periyotta diyaloğun acil bir gereklilik” olduğuna da vurgu yaptı.
Davos kimleri ağırlıyor?
Dünyanın dört bir yanından siyasetçilerin, ekonomistlerin, iş dünyası ve sivil toplum kuruluşları temsilcilerinin akın edeceği Davos Doruğu’na 65’e yakın devlet ve hükümet başkanı ile 400 üst seviye siyasi önderin katılacağı açıklandı.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Kanada Başbakanı Mark Carney, Çin Başbakanı Yardımcısı He Lifeng, Suriye süreksiz Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Endonezya Cumhurbaşkanı Prabovo Subianto, İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy zirveye katılacak başkanlardan kimileri.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ve Dünya Ticaret Örgütü Yöneticisi Ngozi Okonjo-Iweala başta olmak üzere çok sayıda milletlerarası örgüt ve kuruluşun yöneticileri de Davos’ta bulunacak.
Türkiye’den ise zirvese siyasi iştirak olmayacak fakat Türk iş dünyasından temsilciler dorukta iştirak sağlayacak.
Trump’a dev takım eşlik edecek
Donald Trump Davos’a bugüne kadarki en büyük ABD heyeti eşliğinde katılacak.
Heyette ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun dışında dört bakan daha yer alacak. Ayrıyeten Trump’a damadı Jared Kushner ve Özel Temsilcisi Steve Witkoff de eşlik edecek.
Dünya Ekonomik Forumu 23 Ocak’a kadar devam edecek Fotoğraf: Michael Buholzer/KEYSTONE/dpa/picture alliance
Trump’ın Davos’ta Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy başta olmak üzere çok sayıda başkan ile görüşmesi bekleniyor.
Ayrıca Davos’ta küçük bir kilisede “ABD Evi” oluşturuldu. Burada ABD yetkililerinin etkinlikler düzenleyeceği, yatırımcılarla görüşmeler yapılacağı açıklandı.
Jeoekonomik savaş
56’ıncı yıllık Dünya Ekonomik Forumu’nda tartışmaların ana gündemini jeopolitik çalkantılar oluşturacak. Siyasi karar alıcıları, iş dünyasının önderleriyle global iktisatta karşı karşıya gelinen zorluklarla nasıl başa çıkılacağını tartışacak.
Küresel iktisat, artan ticari tansiyonlara ve siyasi belirsizliklere karşın direnç sergileyebildi. Bunda ABD’de yapay zekaya yapılan büyük yatırımların hissesi var.
Ancak 2026 için yüzde 3,1’lik global büyüme öngörüsü ideali yansıtmıyor. Bilhassa global borcun, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana görülmeyen düzeylere tırmandığı bir periyotta bu büyüme oranının kâfi olmayacağı belirtiliyor.
Uluslararası Para Fonu’na (IMF) nazaran birkaç Afrika ülkesindeki borç durumu bilhassa tasa verici boyuta ulaştı.
Ülkeler tek taraflı tarifeler uygulamak, yabancı yatırım üzerindeki kısıtlamaları artırmak ve kritik mineraller üzerindeki arzı sıkılaştırmak üzere giderek daha müdafaacı siyasetler benimserken, global ticarete baskı artıyor.
Yapay zeka sınamaları ve fırsatları
Davos’ta geçen yıl olduğu üzere bu sene öne çıkacak bir başka gündem hususu de yapay zeka.
Microsoft’tan Satya Nadella, Nvidia’dan Jensen Huang ve Google’ın yapay zeka şefi Demis Hassabis üzere önde gelen teknoloji önderleri doruğa katılacak.
Microsoft CEO’su Satya NadellaFotoğraf: Lucy Young/IMAGO
Yapay zeka, bilhassa tıp ve eğitim üzere alanlarda büyük ilerleme kaydedilmesini sağlıyor. Son birkaç yılda yapay zekaya trilyonlarca dolar kıymetinde yatırım yapıldı yahut yatırım yapma kelamı verildi.
Ancak bir çok firma hala yapay zekayı üretim süreçlerinde ya da uygulamalarında somut olarak nasıl kullanabileceğini, verimliliği nasıl arttırabileceğini bilmiyor.
Yapay zekanın istihdama tesiri de tasaya yol açan faktörler ortasında. Bir çok insan önümüzdeki birkaç yıl içinde işlerini kaybedebilir.
Davos iştirakçileri ortasında yer alan Anthropic şirketinin CEO’su Dario Amodei, yapay zekanın önümüzdeki bir ila beş yıl içinde tüm giriş düzeyi beyaz yakalı işlerin yarısını ortadan kaldırabileceğini söylüyor.
Ayrıca yapay zeka, gelişmiş ülkeler ile teknolojideki gelişmeden birebir oranda faydalanamayan fakir ülkeler ortasındaki dijital uçurumu daha da derinleştirebilir.
Yine yapay zekanın yanlış bilgi yayma, palavra haber ve deepfake oluşturmada kullanımı tasa yaratan ögeler.
Yanlış bilgi, dezenformasyon ile siber güvenlik, Dünya Ekonomik Forumu’nun 2025 Global Riskler Raporu’nda en değerli global riskler ortasında yer alıyor ve bu da tesirli düzenlemelere olan gereksinimi gözler önüne seriyor.
Kaynak: DW
Bir yanıt bırakın